Otomotiv pazarındaki daralma derinleşti

Gedik Yatırım’ın yayımladığı rapora göre, Türkiye otomobil ve hafif ticari araç pazarı, eylül ayındaki yüzde 24'lük daralmanın ardından ekim ayında yıllık bazda yüzde 31 küçüldü. Toplam satışlar 80 bin 300 adede gerilerken binek otomobil satışları yüzde 28 düşüşle 64 bin 900, hafif ticari araç satışları ise yüzde 40 azalışla 15 bin 400 adet olarak gerçekleşti.

Hafif ticari araç pazarı, eylül ayındaki yüzde 10'luk daralmanın ardından 2026 yılının en sert yıllık düşüşünü kaydetti.

Yılın ilk 10 ayında toplam otomobil ve hafif ticari araç satışları yüzde 15 azalarak 883 bin 800 adede geriledi. Aynı dönemde binek otomobil satışları yüzde 17, hafif ticari araç satışları ise yüzde 9 düşüş gösterdi.

Yılın ikinci yarısında talep kaybı hızlandı

Raporda, otomotiv pazarındaki daralmanın yılın ikinci yarısında belirginleştiğine dikkat çekildi. İlk çeyrekte yüzde 4 seviyesinde kalan yıllık daralma, ikinci çeyrekte yüzde 12'ye, üçüncü çeyrekte ise yüzde 23'e yükseldi. Ekim ayında daralmanın yüzde 31'e ulaşması, sektördeki zayıflığın derinleştiğini ortaya koydu.

Geçen yılın son çeyreğindeki yüksek satış hacminin yıllık karşılaştırmaları olumsuz etkilediği belirtilirken, talepteki gerilemenin yalnızca baz etkisinden kaynaklanmadığı ifade edildi. Sıkı finansman koşulları ve tüketicilerin satın alma gücü üzerindeki baskının da satışları sınırladığı değerlendirildi.

Gedik Yatırım, ekim ayı satışlarının geçen yılın aynı döneminin altında kalmasının, yılın geri kalanında yurt içi otomotiv talebine ilişkin temkinli beklentiyi desteklediğini belirtti.

Çinli markaların pazar payı geriledi, TOGG öne çıktı

Ekim ayında Çinli otomobil üreticilerinin toplam perakende satışları yıllık bazda yüzde 51 azalarak 2 bin 100 adede geriledi. Çinli markaların satış performansı, toplam otomotiv pazarındaki daralmanın da altında kaldı.

Çinli markaların toplam pazardaki payı geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 3,7 seviyesinden yüzde 2,6'ya gerileyerek 2024 yılının başından bu yana en düşük seviyesine indi. Eylül ayında bu oran yüzde 3 olarak kaydedilmişti.

Buna karşılık TOGG, ekim ayında satışlarını artırarak pazardan olumlu yönde ayrıştı. Şirketin perakende satışları yıllık yüzde 63 artışla 6 bin 800 adede ulaşırken pazar payı yüzde 8,4'e yükseldi. Geçen yılın aynı döneminde bu oran yüzde 3,6 seviyesindeydi.

Yılın ilk 10 ayında TOGG'un satışları yüzde 61 artarak 44 bin 200 adede ulaştı. Şirketin toplam pazar payı ise yüzde 5 olarak gerçekleşti.

TOGG'un ortaklık yapısında değişiklik

TOGG'un satış performansındaki yükselişin yanı sıra şirketin ortaklık yapısında da değişikliğe gidiliyor. AGHOL ve VESTL, TOGG'daki yüzde 23'er oranındaki paylarını 184'er milyon avro bedelle satmak üzere anlaşma imzaladıklarını duyurdu.

Düzenleyici kurum onayları ve kapanış koşullarının tamamlanmasının ardından TCELL'in ortaklık payının yüzde 34'e yükselmesi, Türkiye Varlık Fonu'nun ise yüzde 35 payla en büyük ortak konumuna gelmesi bekleniyor.

Elektrikli araçların pazar payı yüksek seviyesini korudu

Genel otomotiv pazarındaki daralmaya rağmen elektrikli ve plug-in hibrit araçlar daha dirençli bir performans sergiledi.

Bu araçların toplam satışları ekim ayında yıllık yüzde 6,8 azalarak 14 bin 900 adet oldu. Toplam pazardaki yüzde 31'lik daralmaya kıyasla daha sınırlı bir gerileme yaşandı.

Elektrikli ve plug-in hibrit araçların toplam pazardaki payı yıllık bazda 4,8 puan artarak yüzde 18,6'ya yükseldi. Eylül ayında yüzde 18,8 olan pazar payının büyük ölçüde korunduğu görüldü.

Gedik Yatırım'ın değerlendirmesinde, genel otomotiv talebindeki zayıflığa rağmen elektrikli araçların pazar payı kazanmaya devam ettiği vurgulandı.

Doğuş Otomotiv'in pazar payı aylık bazda toparlandı

Gedik Yatırım'ın değerlendirmesine göre, Doğuş Otomotiv (DOAS), Skoda'nın görece dirençli performansının desteğiyle ekim ayında aylık bazda pazar payını artırdı.

Skoda dahil şirket bünyesindeki markaların perakende satışları yıllık yüzde 35 azalarak 13 bin 600 adede geriledi. Şirketin pazar payı yıllık 1,1 puan düşüşle yüzde 16,9 olurken eylül ayına göre 2,8 puan yükseldi.

Markalar arasında Skoda yüzde 12'lik düşüşle görece dirençli kalırken Cupra yüzde 32 büyüme kaydetti. Volkswagen yüzde 38, Audi yüzde 66 ve Seat yüzde 74 geriledi.

Yılın ilk 10 ayında Doğuş Otomotiv bünyesindeki markaların toplam satışları yüzde 14,6 azalarak 132 bin adede geriledi. Şirketin pazar payı ise yüzde 14,8'den yüzde 14,9'a yükseldi. Gedik Yatırım, şirket için değerlendirmesini nötr olarak paylaştı.

Ford Otosan'ın yurt içi satışları yüzde 56 geriledi

Ford Otosan'ın (FROTO) yurt içi satışları ekim ayında sektör ortalamasının belirgin şekilde altında kaldı. Ford'un perakende satışları yıllık yüzde 56 düşüşle 4 bin 100 adede geriledi.

Şirketin pazar payı yıllık 3 puan azalarak yüzde 5,1 seviyesine indi. Yılın ilk 10 ayında ise satış hacmi yüzde 35 düşüşle 52 bin 400 adet olarak gerçekleşti. Aynı dönemde pazar payı yüzde 7,7'den yüzde 5,9'a geriledi.

Raporda, Ford Otosan'ın yurt içi satış performansındaki zayıflığa rağmen ihracat ağırlıklı iş modeli nedeniyle bu gelişmenin şirketin kârlılığı üzerindeki etkisinin görece sınırlı kalabileceği değerlendirildi. Gedik Yatırım, Ford Otosan için sınırlı negatif görüş bildirdi.

Tofaş'ta satış düşüşü yüzde 53'e ulaştı

Tofaş'ın (TOASO) bünyesindeki markaların perakende satışları ekim ayında yıllık yüzde 53 azalarak 15 bin 100 adede geriledi. Şirketin toplam pazardaki payı ise yıllık 8,7 puan düşüşle yüzde 18,8'e indi.

Marka bazında en sert gerilemelerden biri Fiat'ta yaşandı. Egea modelinin üretimden kaldırılma sürecinin de etkisiyle Fiat satışları yıllık yüzde 65 azaldı. Opel yüzde 56, Citroën yüzde 51 ve Peugeot yüzde 36 düşüş kaydetti. Jeep ise yüzde 75 büyümeyle olumlu ayrıştı ancak düşük satış hacmi nedeniyle toplam performansa katkısı sınırlı kaldı.

Yılın ilk 10 ayında Tofaş bünyesindeki markaların toplam satışları yüzde 22 azalarak 218 bin adede geriledi. Şirketin pazar payı da yüzde 26,5'ten yüzde 24,6'ya düştü.

Gedik Yatırım, markalar genelindeki satış kayıplarının şirketin yurt içi satış hacimleri ve fiyatlama koşullarına ilişkin endişeleri artırdığına dikkat çekerek Tofaş için negatif değerlendirmede bulundu.

Otomotiv sektöründe temkinli görünüm öne çıkıyor

Gedik Yatırım'ın ekim ayı otomotiv sektörü değerlendirmesi, yurt içi pazarda talep kaybının hızlandığını ortaya koydu. Özellikle hafif ticari araçlardaki sert daralma, sektör genelindeki zayıflığı derinleştirdi.

TOGG ve elektrikli araçların pazar payındaki yükseliş olumlu ayrışma yaratırken Doğuş Otomotiv aylık bazda toparlanma gösterdi. Ford Otosan ve Tofaş'ın yurt içi satışlarındaki gerileme ise şirketlerin performansları üzerinde baskı oluşturdu. Raporda, sıkı finansman koşulları ve tüketici alım gücündeki zayıflık nedeniyle otomotiv pazarına ilişkin temkinli görünümün sürdüğü belirtildi.