Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, bugün Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov ile Bişkek’teki Yntymak Ordo Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda bir araya geldi.

Xi Jinping, 2026 yılının Çin Komünist Partisi’nin kuruluşunun 105. yıl dönümü ve 15. Beş Yıllık Plan’ın başlangıç yılı olduğunu belirterek, Çin’in Çin tarzı modernleşme yoluyla güçlü bir ülke inşasını ve ülkenin yeniden şahlanmasını kapsamlı bir şekilde ilerlettiğine dikkat çekti. Kırgızistan’ın da "2030’a Kadar Ulusal Kalkınma Programı"nı tüm gücüyle uyguladığını kaydeden Xi, Çin’in Kırgız tarafıyla kalkınma stratejilerinin uyumunu güçlendirmeyi, devlet yönetimi konusundaki deneyim alışverişini derinleştirmeyi, daha fazla somut ve pratik işbirliği sonuçları elde etmeyi ve Çin-Kırgızistan ortak kader birliğinin inşasını daha derin ve somut bir şekilde ilerletmeyi arzu ettiğini ifade etti. 

Cumhurbaşkanı Xi, Çin’in Kırgızistan’ın ulusal egemenliğini, bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü korumayı kararlı bir şekilde desteklediğini, Kırgızistan’ın kendi ulusal koşullarına uygun bir kalkınma yolu izlemesini desteklediğini ve karşılıklı temel çıkarları ilgilendiren konularda Kırgızistan ile kararlı bir şekilde birbirlerini desteklemeye devam etmeye hazır olduğunu vurguladı. Xi, Çin-Kırgızistan Kalıcı Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Antlaşması'nın imzalanmasının iki ülke arasındaki nesiller boyu sürecek dostluk ve karşılıklı kararlı desteğe önemli bir hukuki temel sağlayacağını dile getirdi.

Xi, Çin ve Kırgızistan’ın ikili pratik işbirliğini derinleştirmeleri, ticaret ürün yelpazesini zenginleştirmeleri ve dijital ticaret ile sınır ötesi e-ticaret gibi yeni büyüme alanlarını genişletmeleri gerektiğini belirtti. Xi ayrıca Çin-Kırgızistan-Özbekistan Demiryolu projesinin yüksek kalitede tamamlanması, sınır kapılarının modernize edilmesi, sistem ile standartlar gibi "yumuşak bağlantıların" derinleştirilmesi, yenilenebilir enerji ve kaynak geri dönüşümü gibi alanlarda daha fazla öncü projenin hayata geçirilmesi gerektiğini kaydetti. 

Yeşil madencilik işbirliği belgesinin başarıyla uygulanması, tüm endüstri zinciri boyunca işbirliği yürütülmesi, "Kuşak ve Yol" ortak laboratuvarının birlikte kurulması ve yapay zeka gibi alanlarda işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğine işaret eden Xi, iki ülke arasındaki personel değişiminin daha da teşvik edilmesi ile gençlik, medya, turizm, spor, sağlık ve yerel yönetimler gibi alanlarda işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. 

Sadır Caparov ise iki ülke arasındaki ilişkilerin altın döneme girdiğini ve tarihsel olarak en yüksek seviyede bulunduğunu belirtti. Kırgızistan’ın gelişmesine sunduğu özverili destek ve yardım için Çin’e teşekkür eden Caparov, Kırgızistan’ın Tek Çin ilkesine sıkı sıkıya bağlı kaldığını vurguladı.

Caparov, Çin ile ticaret, yatırım, bağlantısallık, bilimsel ve teknolojik inovasyon, enerji, madencilik ve yeşil ekonomi alanlarında işbirliğini derinleştirmek, eğitim, sağlık, kültür ve gençlik alanlarındaki alışverişi yakınlaştırmak, "üç kötü güç"e karşı ortak mücadele vermek ve bölgesel güvenliği korumak istediklerini ifade etti. 

Kırgızistan'ın Çin-Kırgızistan-Özbekistan Demiryolu inşaatını aktif olarak ilerletmeye hazır olduğunu belirten Caparov, ayrıca Birleşmiş Milletler, Shanghai İşbirliği Örgütü, Çin-Orta Asya Mekanizması ve Dünya Yapay Zeka İşbirliği Örgütü gibi çok taraflı platformlarda Çin ile yakın koordinasyon içinde çalışarak dünya barışını ve istikrarını birlikte korumaya hazır olduklarını söyledi.

Görüşmenin ardından iki lider, "Çin ile Kırgızistan Arasında Yeni Çağda Yüksek Kaliteli Kalkınmaya Dayalı Kapsamlı Stratejik Ortaklık Hakkında Ortak Bildiri" ile "Çin ile Kırgızistan Arasında Kalıcı Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Antlaşması"nı imzaladılar. Liderler ayrıca tarafların yatırım, ulaşım, gümrük ve kardeş şehirler gibi alanlarda ikili işbirliği metinlerini karşılıklı olarak imzalamalarına şahitlik ettiler. Ziyaret süresince iki taraf, bilim ve teknoloji, eğitim, kültür ve medya gibi alanlarda 20’den fazla işbirliği belgesine imza attı.