Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng, dün İngiltere Maliye Bakanı John Healey ile yaptığı video görüşmesinde iki ülke arasındaki ekonomik ve finansal iş birliğinin güçlendirilmesini ele aldıÇin Dışişleri Bakanlığı Silah Kontrolü Genel Müdürü Sun Xiaobo, dün yaptığı konuşmada, BM merkezli uluslararası sistemin ve BM Antlaşması'nın amaç ve ilkelerine dayanan uluslararası ilişkilerin temel normlarının ciddi şekilde zedelendiğini vurguladı.

Sun Xiaobo, tarihten ders çıkarılması ve tarihin çarkının geriye döndürülmesine karşı çıkılması gerektiğini ifade etti. Bu yılın BM'nin kuruluşunun 81. yıl dönümü ve Tokyo Savaş Suçları Mahkemesi'nin açılışının 80. yıl dönümü olduğunu hatırlatan Sun, Japonya'nın geçmişteki militarist suçlarını kabul etmesi ve BM Antlaşması'nın tüm içeriğini tanıması şartıyla BM'ye katıldığına dikkat çekti.

Sun Xiaobo, Japonya'nın şimdiki yönetiminin saldırganlık tarihini inkâr ederek savaş suçlarını aklamaya çalıştığını ve İkinci Dünya Savaşı savaş suçlularına saygı gösterdiğini kaydetti. Japonya'nın askerî gücünü ve silahlanmasını sürekli artırarak "yeniden militarizasyonu" hızlandırdığını belirten Sun, ülkenin bölgesel barış ve istikrar için öne çıkan bir tehdit unsuru hâline geldiğine işaret etti.

Sun Xiaobo, Japonya'nın görevdeki üst düzey bir yetkilisinin "nükleer silaha sahip olunmasının tabu olmaksızın tartışılması" yönündeki iddiasını sert bir dille eleştirdi.

Bu iddianın, "Nükleer Silaha Sahip Olmama, Üretmeme, Ülkeye Sokmama" şeklindeki "Üç Nükleer Karşıtı İlke"den vazgeçme girişimi anlamına geldiğini belirten Sun, bunun uluslararası nükleer silahların yayılmasının önlenmesi rejimine yönelik ciddi bir provokasyon ve ihlal olduğunu söyledi.

Japonya'nın BM Antlaşması'ndaki "düşman devlet maddeleri"nin kaldırılmasını önermesinin, "devletin normalleşmesi" kılıfı altında savaş sonrası uluslararası düzene meydan okumasının en son örneği olduğunu kaydeden Sun Xiaobo, şu çağrıda bulundu: "Japonya, saldırganlık tarihini derinlemesine sorgulamalı, militarizmle bağını tamamen koparmalı, 'yeniden militarizasyon' girişimlerinden tümüyle vazgeçmeli ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesine ilişkin uluslararası hukuk yükümlülüklerini fiilen yerine getirmelidir."

Sun Xiaobo, konuşmasında ayrıca ABD'nin mutlak stratejik üstünlük takıntısı içinde "nükleer paylaşım" ve "genişletilmiş caydırıcılık" yoluyla nükleer ittifaklar oluşturmayı sürdürdüğünü hatırlattı. Sun Xiaobo, ABD'nin bu girişiminin küresel ve bölgesel stratejik istikrarı ciddi biçimde zedelediğini belirtti.

ABD'nin silah kontrolü ve silahların yayılmasının önlenmesi konularında çifte standart uyguladığını dile getiren Sun, bunun çok taraflı silah kontrolü sürecinin ivme kaybetmesinin ve uluslararası silahların yayılmasını önleme sisteminin zarar görmesinin temel nedeni olduğunu vurguladı.

Sun Xiaobo, Çin'in Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'nın (NPT) uluslararası nükleer silahsızlanma ve silahların yayılmasını önleme sisteminin temel taşı olarak taşıdığı önemli rolü kararlılıkla savunduğunu belirtti.